Köyümüzde kullanılan bazı Kelime ve Deyimler

 

aba 

kalın ceket, abla

ablak

yuvarlak, geniş (yüzlü)

abrul ayı 

nisan

abu

abla, (yaşlı büyükler için kullanılır)

ağu/avu

zehir

ağnamak

Sırt üstü yatıp sağa sola dönmek (at ve eşek için kullanılır)

alaf

koçanı alınmış mısır sapının kuru, yapraklı üst kısmı

alamuk

bunaltıcı hava

alengirli

teferruatlı, karışık

aruk

sıska, çelimsiz

andır  

hoş olmayan

annak

meydan, açık alan

avgun

lağım

avkuru

çapraz, tersine

aziriil

azrail

badal

merdiven basamağı

bavcak

ip yerine kullanılabilecek uzun ve dar bez parçası

balcan

patlıcan

beh

kapora

behni

ahırda hayvanların yiyeceğinin konulduğu tahtadan yapılı kısım

berinnemek

ürpermek, irkilmek, ansızın uyandırılınca korkmak

bıldır

geçen yıl

bibi 

hala

bileki

mısır ekmeği pişirmek için kullanılan pişmiş topraktan kap

borana

cacık

bölce

börülce, fasulye

bööce

bu gece

böğür

vücudun yan taraftaki boşluk kısmı

böön 

bugün

buymak

üşümek

büvek

annesini emmemesi için buzağının burnuna takılan sivri uçlu nesne

cemek

önderenin sabandaki toprağı kazımaya yarayan kısmı, küçük kazma

ceyran

elektrik

cıfıt

düzenbaz, hilekar

cıbban

alkış

cıvık

sulu

cızlavat

içi astarlı lastik ayakkabı

cicik

meme

cuvul

mısır saplarının dik olarak istiflenmiş hali

cücük

yavru , civciv

çangal

sırık

çetir

çetin, kolayca üstesinden gelinemeyen

çıkma

balkon, ilave oda, sonradan ilave edilmiş yer

çıtnak

kıvılcım

çımuk

yağmurlu, ıslak, nemli hava

çiğit / çivit

meyvenin çekirdeği

çimmek

banyo yapmak, yıkanmak

çit

çıta yada fındık çubuğundan mısır, ot vs. muhafazası için yapılmış yer

çor

tuzlu

çulluk

eskimiş,

dağnamak

kınamak, ayıplamak

daklaşmak

sataşmak

dalamak

ot veya haşerenin, cildi kızartacak derecede tahriş etmesi

daraba

bahçenin etrafına yapılan tahta çit

darı   

mısır

dasdar

Kenevirden dokunmuş kilim

davun

lanet , kötü anlamında

deeze  

teyze

dekmük

tekme

depük

kuru

dımdızlak

çırıl çıplak

diken aacı

akasya

dibek

çekiç benzeri ahşap tokmakla içinde mısır dövülen oyuk taş

dirgen

ucu çatallı kuru dal

divildek

oynak, yerinde duramayan

döşşek

yatak

dövme

dibekte dövülmüş mısır

duncukmak

nefesi kesilmek, boğulur gibi olma hali

dürmek

katlamak

ebe    

büyük anne

eccük

azıcık

ekleşmek

sözlü veya fiziki olarak dokunmak, rahatsız etmek

elecek

dibekte mısır dövmeye yarayan T biçimli büyük ağaç çekiç

elleem

galiba, zannedersem

emmi

amca

enük

köpek yavrusu

evlek

sıra , sebze vs dikilecek kadar küçük yer

eyiş

spatula gibi düz kül küreği

faşurtu

parazit, anlamsız rahatsız edici karışık ses

ferik

henüz yumurtlamaya başlamamış genç tavuk

fındık ayı 

ağustos

fınga-fıs

tamamen, taşacak kadar

fıraktu

fındık dalından/çubuğundan bahçe etrafına yapılan çit

fısıradak

hemen , kolayca

fışkı

hayvan pisliği, dışkı

folluk

tavukların yumurta yaptığı yer

fosul /posul

haşlanmış meyve

galuk 

evlenme çağı geçmiş kız

gaaruk

eğrilmiş, çarpılmış

gakurmak

iteklemek

gatık

kesik ayran

gavşak/gavsuk

fındığın dıştaki yeşil kısmının kuru hali

gapcuk

kabuk

gatuvaz

inat, yerinden oynatılması zor

gayda

kaide, düzen

gayış

kemer

gazel

Kurumuş ağaç yaprakları

geçek

bahçeye giriş için ağaç dalından yapılmış basamaklı veya sürgülü kapı

gelbere   

tahtadan yapılmış çapa

geloğ

büyük fare

geroğu

fındık,incir vs. dallarını kendine çekmek için ucu kanca biçimli sopa

gıci

kız çocuklarına sevgiyi ifade eden hitap

gıdık

küçük sepet

gıdım

birazcık, çok az

gıvruşuk

buruşuk , kırışmış

girebi

uç kısmı kıvrık özel şekilli küçük balta

golan

yük taşımakta/bağlamakta kullanılan kemer gibi düz dokuma halat

gocuk

palto

gopça

düğme

gosdil

patates

goy vermek

bırakmak

govuz

yarımdan fazla fakat tam dolu değil.

gozak

ham, olgunlaşmamış

göcek

fındık çubuğundan yapılmış bele bağlanan sepet

göddaş

arkadaş

gödelek

kısa boylu

göden

kurbağa

göğnümüş

aşırı olgunlaşmış, çürümeye dönmüş

gökgöçemen

kertenkele

gömü

gömülü olan şey, define

göm-göv

yem-yeşil, olgunlaşmamış

görüm

görümce

göynek

beyaz ketenden dikilmiş atlet

gubat

kaba , beceriksiz

guvak

saçtaki kepek

gübür

çöp

gücük ayı  

şubat

gülk

kuluçkaya yatmış yada yeni civciv çıkarmış tavuk

güz ayı   

eylül

haçan

ne kadar erken

haranı

çift kulplu büyük kazan

harar

büyük çuval

harg

su kanalı

harman

yeşil fındık, ot v.s.kurutulabilmesi için ev etrafında ayrılmış alan

heri

değil mi anlamında cümle son eki

hey

fındık çubuğundan yapılmış küfe

hışır

eski

hingilim atmak

oynamak, yerinde duramamak

holtak

bol, geniş olma hali

höl

ıslak

ıccak 

sıcak

ırganmak

yerinden oynamak

ışgun

taze dal , fındık filizi

ışmar etmek

işaret etmek

içlik  

gömlek

idare (lambası)

küçük gaz lambası

ilistir

kevgir, süzgeç

iskele

merdiven

işgüllenmek

şüphelenmek

İşmar etmek

el ile işaret etmek, çağırmak

kabukluk

ısınma amacı ile yakılacak fındık kabuğunun depolandığı yer

karakış ayı 

aralık

kart /gart

taze değil, zamanı geçmiş, kocamış

Kaş/gaş

yamaç, uçurum

kef

kenar, şev

kemçük

eğri

kemre

hayvan gübresi

kenef

tuvalet

kepil / kepir  

kalın çekilmiş mısır

kesmük

taneleri ayrılmış mısır koçanı

keşik

sıra

kevük

mısır bitkisinin toprağa yakın olan gövde kısmı

kırnap

ip parçası, ip

kirez ayı

haziran

kirmit 

fındık bahçelerinde yetişen mantar

köfrek

lifleri soyulmuş kendir sapı , içi boş boru

kömüş

manda

kösere

kesici aletleri bilemeye yarayan ahşap ayaklı silindirik bir taş

kuz taraf

güneş almayan taraf, kuzey

kuzine

üzerinde ve içinde yemek yapılan soba

külek

tahtadan yapılmış saklama kabı

kütmek

sekmen , tabure

lazut

tohum veren kısımlarından süpürge yapılan bir bitki

mada

iştah

mahna

bahane

maasıtmak

önem vermek, dikkate almak

meso geçme

dedikodu yapmak, ispiyonlamak

mendebur

sinir bozucu , suratsız

mıkır

cimri

modullamak

ucu  sivri bir seyle dürtüklemek, uyarmak

muhlama

Yumurta, çökelek veya sebze  ile yapılmış yemek çeşidi

navlun

araç kirası, taşıma ücreti

nemrut

hain , inat

okloo

oklava

orak ayı  

temmuz

Öğso/ökso

yanmış odun çalı vs’nin ucu ateşli  yanmamış kısmı

öğmeç

mısır ekmeğinin tereyağı ile kavrulması ile yapılan bir çeşit yemek

öndere

koşulu hayvanları uyarmak için kullanılan ucu sivri uzun çubuk

parpu

azar, sert söz

pasa-vire 

devamlı

pervane

yayvan bakır tencere

peşkir

havlu

peşko

içinde fındık kabuğu ve odun yakılan ördek soba

pey

harçsız taş duvar

pool

soba veya ateş üzerinde hızlıca pişirilmiş kestane veya mısır.

pontul

pantolon

pöğrek

kiremit boru

pörçük

bez parçası

pünnük

kümes

sadır

sidik

sal

tabut, dört kollu sandık

saksak

sidikli

saplu

bakır kepçe

saramuk

beti benzi solmuş

sarı balcan

domates

sasuk

belirgin bir özelliği (tadı-tuzu) olmayan

seben

üstünde yufka açılan ayaklı tahta tabla

semelenmek

sersemlemek

seyirtmek

koşmak

sıçan  

fare

sıpçuk /zıpcuk

sap

siilenmek

saklanmak

soğukluk

kaynatılarak kesilmiş yeşil renkli ayran suyu

sokranmak

kendi kendine söylenmek

soyka

işe yaramaz, değersiz veya  yok olması gereken şey,

sömelek

semelenmiş, ağır ağır hareket eden

söykenmek

yaslanmak

şalak 

salatalığın iyice olgunlaşmışı

şavultu

parıltı, net olmayan görüntü

şelek 

fındık çubuğundan yapılmış bele bağlanan veya sırtta taşınan sepet

tahnal 

karayemiş , taflan

tecir

Tacir, hayvan alım satımı yapan kimse

terek

raf, kapaksız  bir çeşit mutfak dolabı

tentene

dantel

tevek

Salatalık, kabak, fasülye veya üzüm gibi bitkilerin gövdesi

tıkıl

yuvarlak, küresel

tıkıl tıkmak

takla

tınnuk

sinirli , asabi

totuk

yün veya hayvan kılından yapılan küçük top

tömzek

hayvan gübrelerini atmak için ahırdan dışarıya açılan delik

töngel

muşmula

uçkur 

pijama,don vs bağı

urgan 

halat

vire-gidi

tekrar tekrar

yaba

Ucu çatallı dal, tahta kürek

yal     

hayvan yiyeceği

yalak

hayvanların su içmesi için  taş veya ağaçtan oyulmuş yer

yaloo

alev

yaykın

kızılağaç

yemeni

içi astarlı bir çeşit lastik ayakkabı

yeygü

henüz kurutulmamış hayvan yiyeceği

yeynik

hafif

yıpıl yıpıl

yanıp sönme, parıldama

yiti

ekşi

yivdin

meyvesiz bir bitki

yoka

sığ

yosma

güzel

zabaççak  

yarın sabah

zahra

değirmende öğütülmüş/öğütülecek mısır

zemheri ayı 

ocak